Pleegkinderen zonder pillen

Jonge kinderen met vijf verschillende medicijnen voor psychische problemen? Dat is niets bijzonders in de Amerikaanse pleegzorg. In Californië zijn meer dan 60 000 pleegkinderen. In die groep gebruikt 22% psychofarmaca.  (Tegen 6% van alle kinderen.) Antipsychotica worden voorgeschreven bij gezinsproblemen, agressie of zelfverwonding. Kinderpsychiater Tony Stanton zag een 9-jarige binnenkomen met 10x de dosis voor een psychotische volwassene. Een 5-jarige ging onder invloed van zulke medicijnen in een half jaar van een normaal gewicht naar morbide obesitas. Hij bepleit een andere aanpak, die steunt op menselijke relaties en een duidelijke dagstructuur.

Psychofarmaca hebben op de lange termijn weinig effect.”
Stanton in de Pittsburgh Post-Gazette

“Iemand geeft een diagnose. Een klein beetje medicatie werkt niet, dus hij krijgt meer, wat niet werkt, dus hij krijgt meer, wat niet werkt, dus hij krijgt meer en niemand doet een stap achteruit en zegt: “Gaat dit wel goed?” Dr Bair in de San Jose Mercury News

Er is geen pil voor een gebroken hart

Stanton werkte hij 23 jaar lang bij het Seneca Center (Californië). Whitaker prees dat centrum in zijn boek Anatomy of an Epidemic. Hij was er op bezoek in 2009. Twee jaar later werd het wegens geldgebrek gesloten. Daarmee kwam een einde aan een bijzondere plek voor kinderen met een zorgbehoefte op niveau 14. (Het hoogste Amerikaanse vergoedingsniveau.)

De kinderen in zo’n centrum hebben vaak een heleboel diagnoses en een medicijn voor elk label dat ze is opgeplakt. In een crisissituatie wordt de medicatie vaak verhoogd. Het afbouwen is minder vanzelfsprekend. De Amerikaanse Academie voor kinder- en Adolescentenpsychiatrie (Aacap) is nog altijd voorstander van het gebruik van psychofarmaca door kinderen met een psychiatrische diagnose, hoewel de gevolgen op lange termijn onbekend zijn en de middelen niet op kinderen zijn getest. Stanton ergert zich aan de zienswijze van de biologische psychiatrie, waarin de hersenen onafhankelijk van de omstandigheden opereren:

“…ik zag een kind dat opgroeide in een huishouden met een gewelddadige alcoholicus als vader en een moeder die er op alle manieren voor zorgde dat het kind zich netjes gedroeg, zodat de vader niet boos zou worden. En de mensen die medicijnen voorschreven hadden totaal geen aandacht voor de situatie.” (Stanton, zie hierboven)

In tegenstelling tot veel collega’s nam hij de tijd om de geschiedenis van een kind in kaart te brengen. Stanton komt uit de humanistische traditie traditie en werkt volgens de narratieve psychologie:

“Je moet een kind niet vragen wat er mis is, maar wat er gebeurd is.”

Veel kinderen gebruikten bij opname in het Seneca Center zoveel medicijnen dat ze niet eens met hun hoofd rechtop aan tafel kunnen blijven zitten. Bij het afbouwen van de medicatie werden ze vaak agressief. Pas na een paar maanden zag het personeel iets van hun persoonlijkheid, hun talenten en hun gevoel voor humor. Daarna is er nog een lange weg te gaan. Ze moeten opnieuw leren dat hun gedrag effect heeft op de omgeving. Ze worden zich bewust van hun vermogens, van hun kracht. En dat kan alleen in relatie met anderen. Pleegkinderen die uiteindelijk goed terecht zijn gekomen zeggen vaak dat die ene volwassene, die hen niet in de steek liet, het verschil maakte.

Eigen baas worden

“Jezelf de baas zijn. Verantwoordelijkheid nemen voor jezelf, daar draait het om in hun leven.” Stanton in Anatomy of an Epidemic, uitg. Random House, New York 2010

Deze kinderen werden steeds opnieuw afgewezen. In het centrum leerden ze relaties te vormen die hen het gevoel gaven dat ze het waard zijn om van te houden. Als dat lukte, kon hun interne verhaal aan de nieuwe omstandigheden worden aangepast. Dan hoefden ze geen ‘slecht kind’ meer te zijn.

In biologisch-psychiatrische aanpak staan deze aspecten niet op de voorgrond. Stanton constateert een enorm gebrek aan interesse:

“Eén van de eerste dingen die we uit de dossiers haalden was de dood van de nieuwsgierigheid. Er werd zo snel mogelijk een label uitgezocht. Als dat was gebeurd, was het niet meer nodig om vragen te stellen. Het doel was bereikt: het gedrag en de symptomen van het kind waren in de juiste categorie ondergebracht. […] de aanwijzingen voor de herkomst van symptomen hoefden niet verder te worden onderzocht.”
Artikel van Tony Stanton in “Drugging our Children”, Sharna Olfman en Brent Dean Robbins, Uitg. Praeger 2012

Er is geen pil voor goed gedrag

Het verzet tegen overmatig medicijngebruik door kinderen moet uit de hele gemeenschap komen. We mogen het niet langer normaal vinden dat gedragsproblemen met pillen worden aangepakt. Dat is belangrijk, want trends uit de VS hebben meestal een paar jaar nodig om Nederland te bereiken. De piek in het voorschrijfgedrag is hier waarschijnlijk nog niet bereikt. (In een eerder blog schreef ik over de toenemende druk van scholen om kinderen gedragsbeïnvloedende medicatie te laten slikken.)

Uit eigen ervaring

De discussie in de zorg gaat vaak tussen professionals. In een zeer uitgebreid artikel van Karen Sá over medicijngebruik door pleegkinderen in Californië komen ervaringsdeskundigen aan het woord. Mark Estrada vertelt hoe hij in het gezinsvervangend tehuis (waar 50% van de kinderen psychofarmaca gebruikt) gestraft werd als hij zijn Seroquel niet wilde nemen. Geen uitstapjes, geen videospelletjes, geen TV en niet naar buiten. “Als ik ’s morgens mijn pillen nam, zat ik de hele dag te suffen.”

Rochelle Trochtenberg werd op haar 5e voor het eerst door de kinderbescherming uit huis gehaald. Op haar 13e ging ze definitief de carrousel van de pleegzorg in. Aan haar achtergrond van lichamelijk en seksueel misbruik werd niet veel aandacht besteed. Rochelle werd beschreven als een kind met ernstige emotionele stoornissen. Ze was bipolair, had een schizo-affectieve stoornis, PTSS, een depressie, boulimia en een gegeneraliseerde angststoornis.

Voor al die klachten werd ze behandeld met lithium, Depakine, Zyprexa, Haldol en Prozac. Op haar 19e was ze volgens het systeem volwassen. Ze raakte dakloos en slikte 10 verschillende medicijnen. Uiteindelijk nam het gezin van een vriendin haar voor onbepaalde tijd op. Ze moest beloven dat ze naar school zou blijven gaan. Een therapeute vermoedde al na één gesprek dat al die labels misplaatst waren. Maar daarmee was Rochelle nog niet genezen.

“Er waren veel jaren in mijn leven waarin ik nooit geloofde dat ik iets zou kunnen. Vanwege mijn geestelijke problemen en omdat ik altijd het pleegkind was dat geen relaties met mensen kon aangaan. Veel mensen zijn naar me toe gekomen en hebben me geleerd om mijn eigen waarde te zien.” artikel van Karen de Sá uit de San Jose Mercury News

Ze volgde 6 jaar lang gesprekstherapie. Aan de Humboldt universiteit richtte ze een vereniging op voor kinderen met een pleegzorg-achtergrond, zodat die makkelijker konden integreren in het leven op de campus. Ze behaalde een master in sociaal werk en werd in 2014 benoemd tot staatsombudsman voor pleegkinderen in de staat Californië.

Haar handen trillen als ze een glas naar haar mond brengt. Als iemand ernaar vraagt, mompelt ze iets over een mogelijke erfelijke aandoening.

“Ik wil niet vertellen dat ik een tremor heb omdat ik gedurende mijn hele adolescentie onder de medicijnen zat.”

Rochelle is benoemd als ombudsman omdat ze zo goed kan luisteren. Ze gelooft dat we de pleegkinderen zelf moeten vragen welke veranderingen nodig zijn. En ze wil het medicatiegebruik terugdringen.

Advertenties

2 gedachtes over “Pleegkinderen zonder pillen

  1. Ik vind dat echt heel erg om te lezen dat kinderen al zo jong zoveel en zoveel verschillende medicatie krijgen.. Maar het gebeurt echt. Gewoon ook voor adhd kinderen van 3 jaar die al ritalin krijgen, dan vraag ik me echt af waar we mee bezig zijn.

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s