Hulpverleners die kinderen opsluiten

Chris Chapman is tegenwoordig assistent professor aan de universiteit van York (Canada). Hij leidt maatschappelijk werkers op. Zijn eerste betaalde baan kreeg hij niet vanwege zijn opleiding, ervaring of politieke inzichten, maar omdat hij een man was. Chapman was groepsleider in een instelling voor getraumatiseerde, gehandicapte Aboriginal kinderen. Hij schrijft erover in het artikel “Hoe ik een dader werd“. Daar probeert hij te ontrafelen welke processen eraan ten grondslag liggen wanneer hulpverleners dingen doen die duidelijk tegen hun persoonlijke ethiek ingaan.

“Maatschappelijk werkers […] zien zichzelf als mensen die aan de goede kant staan, die helpen, die op hun werk maar moeizaam door de dag komen omdat de omstandigheden slecht zijn, de hulpmiddelen ontoereikend en de erkenning voor hun werkzaamheden onvoldoende.” Chapman over zijn narratieve project met sociaal werkers in opleiding

Chapman solliciteerde omdat hij politiek gemotiveerd was om iets voor kwetsbare groepen te doen. Hij was heel enthousiast toen hij de baan kreeg, maar merkte al snel dat hij in zijn nieuwe baan de rol van volwassene moest spelen. Dat betekende ook dat hij kinderen van acht jaar en ouder moest fixeren en opsluiten.

“Ik was ingehuurd voor mijn spierkracht. Ik zou een mannelijk rolmodel moeten zijn voor de kinderen.”

Het opsluiten van kinderen was emotioneel moeilijk voor het personeel. Daar werd in de instelling openlijk over gesproken. Na elk incident volgde een debriefing, vooral ook bedoeld om nieuwe stafleden op te nemen in de heersende cultuur.

“Kun je geloven dat ze mij hebben ingehuurd om dit te doen? Sommige kinderen zijn groter dan ik en ik heb nog nooit gevochten.”

Het geweld werd gerationaliseerd. Chapman volgde een cursus waar gesproken werd over de indruk die de traumatische verhalen van de kinderen op de hulpverleners maakten. De vraag of hulpverleners konden bijdragen aan het probleem kwam niet ter sprake. Kinderen opsluiten was noodzakelijk voor de veiligheid. Iedereen zou natuurlijk het liefst de hele dag praten en spelletjes doen, maar als je kinderen wilde helpen die zó beschadigd waren als deze, moest je ze soms fixeren en opsluiten.

Niet iedereen was vatbaar voor dat idee. Een vrouwelijk personeelslid dat bij haar eerste confrontatie zei: “Ik kan dit niet,” en ook direct vertrok, was volgens de rest van het team gewoon te emotioneel. Dat gold ook voor de nachtdienst, die boze en verdrietige kinderen troostte met een beker warme melk. Zij begrepen niet dat het geweld van de staf een noodzakelijke reactie was op het geweld van de kinderen. De staf droeg geen enkele verantwoordelijkheid. Alleen de kinderen konden de situatie veranderen: zij moesten zich als volwassen gaan gedragen. Dan zou geweld niet meer nodig zijn.

“Er is veel in onze wereld om boos, angstig of verdrietig over te zijn,” Maryse Mitchell-Brody, stafmedewerker bij het Icarus Project

Volgens de rationalisatie konden wij op een gezonde manier met onze emoties omgaan. Wij verkeerden terecht in vrijheid. De kinderen waren gestoord en hadden daarom onze interventies nodig. We gebruikten verdoezelende taal. De kamer waar kinderen werden opgesloten heette veilige kamer. Het was van groot belang dat de kinderen onze zienswijze bevestigden.

“Nadat een kind was opgesloten eisten wij dat het de volledige verantwoordelijkheid accepteerde voor de ontstane situatie.”

Wie daartegen protesteerde of naar anderen wees, werd nogmaals een kwartier opgesloten. De kinderen waren de oorzaak van het geweld. De kinderen waren verantwoordelijk voor de gebeurtenissen. Als wij een afspraak maakten en er kwam iets tussen, dan was dat natuurlijk niet onze verantwoordelijkheid.

Op een dag besefte Chapman dat hij dit werk niet meer wilde doen. Hij pakte zijn studie weer op, ontrafelde zijn eigen ervaringen en probeert nu maatschappelijk werkers voor te bereiden op de praktijk van de hulpverlening. Studenten leren aan de hand van praktijkervaringen na te denken over ethiek en rationalisaties van dwang en geweld te herkennen.

“Mensen die (beroepsmatig) willen helpen moeten zich bewust zijn van de mogelijkheid dat we schade doen.”

Citaten (tenzij anders vermeld) uit Chris Chapmans artikel Dader worden.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s