Ondertussen in Engeland

Steven Neary is een 23-jarige autistische jongen met een ernstige leerachterstand. Hij woont bij zijn vader. Die krijgt in december 2009 griep. Hij voelt zich zo ziek dat hij bang wordt bij de gedachte aan alle vaste rituelen rondom kerst en nieuwjaar. Gelukkig biedt de gemeente uitkomst. Steven logeert elke veertien dagen een weekend in een centrum voor respijtzorg. Hij kent de mensen en voelt zich er op zijn gemak. Zijn vader spreekt met de groepsleiding af dat hij over drie dagen weer thuiskomt.

Assessment

Dan gaat er opeens van alles mis. Vanuit het zorgcentrum wordt Steven onverwacht overgeplaatst naar een centrum voor goed gedrag (positive behaviour centre). Daar moet een assessment plaatsvinden, zodat de gemeente (die voor de aanvullende zorg betaalt) beter kan beoordelen wat Steven nodig heeft. Steven wordt niet voorbereid op de verhuizing. Hij moet een paar weken in het centrum blijven zonder contact met zijn vader en daar reageert hij niet goed op. Dat is niet zo gek voor een jongeman wiens leven draait om vaste punten, vaste gewoonten en bekende mensen. In de eerste week zijn er 41 incidenten.

Ook voor de vader van Steven begint hiermee de nachtmerrie. Terwijl het personeel van het centrum ijverig elk voorbeeld van agressief of onbegrijpelijk gedrag noteert, is het plan voor Stevens toekomst al gemaakt. Na vijf dagen verblijf zijn ze tot de conclusie gekomen dat:

  1. Steven permanent opgenomen moet worden in een unit voor moeilijk gedrag.
  2. Zijn vader het grootste obstakel zal zijn.

Besloten wordt Mark Neary zo lang mogelijk aan het lijntje te houden, terwijl er naar een geschikte instelling voor Steven wordt gezocht.

De vader is het probleem

“Het is altijd wat met Mr Neary,” schrijft de maatschappelijk werker van het centrum voor goed gedrag.

Uit: Get Steven Home, door Mark Neary, uitgeverij lulu.com, 2011

Ruim een jaar later zal de rechter opmerken dat er geen enkele aanleiding of rechtvaardiging was voor zo’n opmerking. Voorlopig denkt Mark Neary, counselor van beroep, dat deze kwestie door een goed gesprek kan worden opgelost.

Het centrum voor goed gedrag houdt vol dat Stevens gedrag thuis niet te hanteren is. Mark Neary denkt dat Steven zich beter zal gaan gedragen zodra hij weer in zijn vertrouwde omgeving komt. De twee hebben zich met ondersteuning 23 jaar lang kunnen redden.

De deskundige

In zo’n geval wendt men zich tot een psychiater. Die heeft een gesprek met vader een zoon, dat moeizaam begint omdat de dokter Steven geen hand wil geven. Die heeft geleerd hoe het hoort en geeft niet op. De psychiater verbergt zich achter zijn imposante bureau en kijkt weg. Na zeven pogingen krijgt de frustratie de overhand. Steven pakt een dossier van het bureau en gooit dat tegen de muur.

“De psychiater begint enthousiast op zijn blocnote te schrijven. Dit is werkelijk een interessant voorbeeld van onverklaarbaar gedrag.”

Tijdens het gesprek maakt een begeleider van Steven aantekeningen. Ze noteert dat hij 22 keer zegt dat hij in het Uxbridge huis (van zijn vader) wil wonen. De psychiater neemt dat niet op in zijn verslag en concludeert dat Steven niet in staat is om te beslissen waar hij zou willen wonen.

Vrijheidsberoving

Als Mark Neary blijft zeggen dat hij Steven naar huis wil halen, maakt de instelling samen met de gemeente gebruik van een DOL (Deprivation of Liberty). Dit is een juridische mogelijkheid om iemand tegen zichzelf in bescherming te nemen. De procedure vereist een assessment, waarbij een onafhankelijke deskundige moet beoordelen wat het belang van Steven is.

Daar ontstaat echter een probleem, want de deskundige mag alleen kijken naar de situatie waarin Steven zich bevindt. In het centrum voor goed gedrag dus, waar zijn gedrag nog steeds uiterst moeilijk is en nauwelijks hanteerbaar voor de professionals. De optie ‘thuis wonen’ wordt niet meegewogen en de DOL wordt driemaal verlengd.

Vanuit het centrum gaat Steven een paar keer per week naar de sportschool waar hij samen met zijn vader kwam en op zaterdag naar het zwembad. Dat zijn belangrijke momenten in zijn week, tot het team besluit dat zoiets helemaal niet kan zonder risk assessment! Steven blijft wekenlang binnen omdat er geen personeel is dat de risico’s van het zaterdagse zwembadbezoek in kaart kan brengen.

Dat leidt tot…u raadt het al: ‘onverklaarbaar gedrag’.

Autonomie

Uit de behandelplannen van het centrum voor goed gedrag blijkt, dat Steven wordt voorbereid op een leven als volwassene. Meer autonomie, is het streven. Zijn vader mag voortaan alleen langskomen als Steven dat zelf wil. En zolang het zwemmen een risico vormt, werkt Steven aan zijn gezondheid door twintig rondjes in de tuin van het centrum te lopen, drie keer per dag. Hij mag niet zelf bepalen waar hij eet of slaapt, maar dweilt op weg naar zelfstandigheid dagelijks de keukenvloer. Dat dan weer wel.

“Ik geloof u helemaal, meneer Neary. Maar als u dit bij de rechter zegt, zullen ze denken dat u een gestoorde, paranoïde vader bent.”
De advocaat, gelezen op de blog van Mark Neary

Het centrum beslist dat als Steven dan toch terug naar huis gaat, dit ook moet worden voorbereid. Er wordt een terugkeerprogramma opgesteld dat zestien weken duurt. (Op dat moment verblijft Steven pas acht weken in het centrum.) Om te beginnen mag Steven op een woensdagmiddag, van vier tot zes, bij zijn vader op de bank zitten.

“Op dat tijdstip zetten we altijd een DVD op van Take That. Het leek me het beste om alles op de normale manier te doen, dus dansten Steven, een vaste begeleider uit de periode voor de opname en ik door de kamer. In een hoekje van de bank zat iemand van het centrum voor goed gedrag een assessment te maken.” gelezen op de blog (zie boven)

Pas toen Mark Neary erachter kwam dat het centrum stiekem werkte aan een permanente plaatsing in Wales, nam hij een advocaat. Veel later kwam hij erachter dat de DOL een mogelijkheid gaf voor juridische bijstand, zowel voor hem als voor Steven.

Steven Neary was bijna een jaar van huis. De rechtszaak duurde drie kwartier en stelde zijn vader op alle punten in het gelijk. Onder verwijzing naar de mensenrechtenwetgeving besloot de rechter dat Steven in zijn persoonlijke vrijheid en in zijn recht op familieleven was aangetast. De gemeente had geen goede reden om dat te doen, en mensen met een ziekte of handicap hebben in dit opzicht precies dezelfde rechten als andere mensen. De gemeente en de instelling hadden de DOL procedure misbruikt om hun zin door te zetten.

De uitspraak in deze zaak kreeg in Engeland veel publiciteit. Op dit moment zijn er nog minstens 1000 kinderen die (soms jarenlang) tegen hun wil zijn opgenomen in een assessment- en behandelcentrum.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s