Onverbeterlijk

Je wilt nu echt veranderen?
Volgens wetenschappelijk onderzoek heb je 90% kans dat het mislukt.

Gedragstherapeut en GZ-psycholoog Martin Appelo schreef een dun boekje dat een kast vol optimistisch zelfhulpgeleuter overbodig maakt. Je hoeft het natuurlijk niet te lezen! Mensen hebben een voorkeur voor informatie die hun bestaande ideeën bevestigt. (Confirmation bias wordt dat genoemd.) Auteurs van zelfhulpboeken weten dat. Ze vertellen je dat veranderen makkelijk is, dat het na een korte aanloopfase vanzelf gaat en dat je hun nieuwste boek kunt gebruiken om jezelf aan je haren uit het moeras van werk(loosheid) en mislukte relaties te trekken. Voorop dit boek staat geen blonde dame die door het lezen haar wilde frisheid heeft teruggevonden, integendeel:

Iemand ligt voorover op de bank, een arm hangt krachteloos naar beneden. Als hij kon praten en je zou vragen waarom hij er is, zei hij waarschijnlijk: ‘Ik weet het niet.’ En op de vraag wat de toekomst brengt, antwoordt hij: ‘We zien wel.’
Citaat uit: Martin Appelo, Waarom veranderen (meestal) mislukt, uitgeverij Boom 2014

Veranderen lukt niet omdat ons brein onze vijand is. De basis wordt gevormd door het reptielenbrein, waar onze gewoontes ingekerfd zijn en het limbisch systeem dat vooral wil wat goed voelt. De hoger gelegen neocortex probeert dat primitieve geweld te bestrijden met taal en door het scheppen van morele kaders voor ons gedrag, maar dat is slopend. Lang volhouden lukt dus niet.

Crisis

Als we enthousiast onze eerste stappen naar verandering hebben gezet, blijken gewoontes taaier dan gedacht. Gelukkig kunnen we anderen de schuld geven van onze mislukkingen en met dezelfde naïveteit een ander probleem aanpakken. Het boek beschrijft twee vicieuze cirkels die voor iedereen herkenbaar zijn.

Om te veranderen is meer nodig dan een spontaan voornemen. Ook de omgeving helpt vaak mee…in de verkeerde richting. Samen op de bank met een zak chips is nu eenmaal veel gezelliger dan een partner die boven de laptop de ene na de andere wortel wegwerkt.

In gevaarlijke omstandigheden doen mensen dingen die ze zelf nooit voor mogelijk hadden gehouden. Dan zijn dramatische veranderingen mogelijk. Volgens Appelo is ongezond eten en te weinig bewegen voor de meeste mensen lang niet gevaarlijk genoeg om ermee op te houden.

Formule voor succes

Net als in veel andere zelfhulpboeken heeft Appelo een formule voor succes:

dDelta = F(iD x D x iA)

Dat lijkt veel ingewikkelder dan het is, want deze formule is gebaseerd op de aloude tafel van nul:

1 x 0 = 0
13 x 0 x 57 x 24 = ook nul

Het maakt dus niet uit welke factor je op nul stelt, het eindresultaat is altijd hetzelfde.

Houd je van chips en heb je geen last van een paar extra kilo’s? Dan is je lijdensdruk nul. Er is geen innerlijke drang om te veranderen en je kunt als resultaat (na een paar enthousiaste dagen) ook nul verwachten.

In de laatste zes hoofdstukken wordt beschreven hoe de theorie uitpakt bij veelvoorkomende problemen. Ook de liefdevolle maar destructieve invloed van de helpende omgeving komt aan de orde.

“Waarom veranderen (meestal) mislukt” is een dun boekje; je leest het in een middagje uit en vanaf dat moment ga je heel veel tijd besparen. Denk maar eens aan alles waar je volgens de formule niet eens aan hoeft te beginnen!

Wees onverbeterlijk: ik kan het iedereen aanraden.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s