Werken zonder beperking

Vroeger was je blind, doof of geestelijk gehandicapt. Nu praten we alleen nog over mensen met een beperking. Een raar begrip. Zouden er ook mensen zonder beperking zijn? Wat is eigenlijk het verschil tussen een handicap, een beperking, een gebrek aan vaardigheden (dat door bijscholing of extra aandacht kan worden opgelost) en een persoonlijkheid die moeilijk in een hokje past?

Veel politici hebben ook last van een beperking. Ze willen ingewikkelde problemen vangen in regels. En dat leidt tot…nieuwe problemen. Wat is er aan de hand?

Concurrentie en flexibiliteit

De werkloosheid is hoog en de concurrentie op de arbeidsmarkt is groot. Werkgevers zijn vooral op zoek naar mensen die flexibel zijn. Dat geldt voor werktijden: overdag en ’s avonds beschikbaar zijn, liefst op afroep, met eigen vervoer, indien noodzakelijk ook ’s nachts of in het weekend. Mensen werken op verschillende locaties, in wisselende rollen, met een tijdelijk contract, op een kantoor zonder vaste werkplekken.

Jong en gezond

Uit al die flexibele kandidaten worden vaak de jongsten en gezondsten gekozen. Mensen boven de 45 vallen bij de eerste selectie af. En dat geldt ook voor de mensen die in een vroeg stadium eerlijk (moeten) zijn over een arbeidshandicap. Wie aanpassingen op de werkplek nodig heeft, of een langere inwerktijd, of coaching, komt maar moeilijk aan een baan. Als de werkloosheid laag is worden de werkgevers flexibeler. Nu wordt het aanpassingsvermogen vrijwel uitsluitend van de werknemer verwacht.

Een politieke oplossing

Als je zo’n probleem aan politici voorlegt komt er een oplossing die onwerkbaar bureaucratisch is, meestal vertaald in onbegrijpelijk jargon. Graag een welwillend applaus voor: het doelgroepenregister. Dat is niet gebaseerd op de aard van de beperking of het soort ondersteuning dat iemand nodig heeft, maar op de uitkering die hij ontvangt. Of eigenlijk, op het arbeidsvermogen.

Op dit moment worden veel Wajongers verrast met de mededeling dat ze wel degelijk arbeidsvermogen hebben. Het gaat dan niet over de vraag wat ze kunnen of denken te kunnen, maar wat een arbeidsdeskundige (in dienst van de uitkeringsinstantie) ervan denkt. Die baseert zich op een model, niet op het verhaal. Mensen die arbeidsvermogen hebben komen in het doelgroepenregister.

Weg met de privacy

In dat register staat het burgerservicenummer van mensen met een arbeidsbeperking en die gegevens heeft het UWV (mét toestemming van de Autoriteit Persoonsgegevens) beschikbaar gesteld aan alle werkgevers. U leest het goed: aan alle werkgevers. Dat zijn er anderhalf miljoen, dus staat u in het doelgroepenregister, dan ligt uw persoonlijke informatie op straat. Zonder uw toestemming.

Voordelen voor werkgevers

Werkgevers hebben sinds kort te maken met de banenafspraak en het quotum arbeidsbeperkten. Ze moeten mensen met een beperking gaan inhuren en de overheid bepaalt hoeveel dat er moeten zijn. Goed nieuws, zou je denken. Maar uit de uitzending van De Monitor van gisteravond blijkt, dat het zo niet werkt.

Sommige bedrijven ontslaan mensen met een beperking, omdat ze niet in het doelgroepenregister staan en dus niet meetellen voor de quotumregeling. Dat geldt vooral voor mensen die er zelfstandig in geslaagd zijn om een baan te vinden. Zij hebben geen uitkeringsverleden, dus gelden ze niet als arbeidsgehandicapt. Gehandicapt zijn ze natuurlijk wel. De nieuwe wet vergroot hun achterstandspositie: ze worden links ingehaald door de kerngezonde jongere en rechts door de gesubsidieerde Wajonger.

De werkgevers hebben geen tijd om al die regelgeving uit te gaan spitten en kiezen dus voor de eenvoudigste oplossing. Het aannemen van een ex-Wajonger uit het doelgroepenregister levert de meeste (financiële) voordelen op. Zij zijn dus plotseling populair. Je kunt je wel afvragen of deze groep niet in een doodlopende baan terechtkomt. Je komt natuurlijk wel binnen met een stigma, al zal er wel een promotiecampagne komen om mensen daarover voor te lichten.

Maatwerk

De wet is ingevoerd, het aantal regels is explosief toegenomen en uit de praktijk komen klachten. Staatssecretaris Jetta Kleinsma krijgt de opdracht om de regels aan te passen. Het laat zich voorspellen dat de problemen daarmee niet worden opgelost. We moeten dit heel anders gaan aanpakken als we er echt iets aan willen doen. Het toverwoord is maatwerk, zowel voor de werkgever als de werknemer. Zodat iemand met een arbeidsbeperking daadwerkelijk dezelfde kansen heeft als iemand zonder arbeidsbeperking. Dat kan alleen als we gaan kijken naar de meerwaarde van de individuele werknemer; niet alleen naar de benodigde aanpassingen en ondersteuning.

We moeten geen fictieve oplossing bedenken voor door de computer berekende beperkingen, maar aan de slag met onze talenten. Ook in de politiek.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s