Het leven als een soap

Full disclosure: Ik ben nooit een soapserie tegengekomen die ik langer dan vijf minuten kon aanzien. Ik heb dus maar een kort fragment van de “Days of our Lives” bekeken.

“Wat is er met die man aan de hand?”
“Hij krijgt elektroshock behandeling voor homoseksualiteit.”
“Wat vind je daarvan?”
“Belachelijk, natuurlijk. Homoseksualiteit is helemaal geen ziekte.”
“Klopt. En elektroshock is geen behandeling.”

Homoseksualiteit is geen ziekte, maar het heeft lang geduurd voor de psychiatrie dat erkende. Uiteindelijk hebben ze erover gestemd. De beslissing of een controversiële diagnose in de DSM blijft staan wordt vaker door stemming genomen. Voor de exacte wetenschappers is dat iets om je vrolijk over te maken, maar voor de mensen die met de behandeling te maken krijgen, is het een absolute ramp.

Tot in de vroege jaren 1970 werd homoseksualiteit behandeld met lobotomie (het bewust toebrengen van schade in de frontale hersenkwabben, bijvoorbeeld met een ijspriem via de oogkas) aversietherapie (een associatie teweeg brengen tussen seksueel getinte afbeeldingen en misselijkheid en weerzin) en ECT.

Het personage in de soapserie kreeg ECT in combinatie met aversietherapie omdat zijn familie het oneens was met zijn seksuele oriëntatie.

Homoseksualiteit en de DSM

Het duurde tot 1987 voor homoseksualiteit helemaal verdween uit de DSM [in een eerdere editie was het tussen haakjes gezet. ES] maar het concept van ego-dystonische seksuele oriëntatie staat nog steeds in het classificatiesysteem van de Wereldgezondheidsorganisatie, de ICD-10. Recent hebben we een vergelijkbare verschuiving gezien bij transgenders. Het is interessant om je te realiseren dat terwijl homoseksualiteit uit de DSM werd gehaald, transseksualiteit erin kwam. Dat veranderde in genderidentiteitsstoornis en, kortgeleden, genderdysforie in de DSM-5.”
Dokter Vivek Datta on Mad in America

Het verschil tussen een genderidentiteitsstoornis en genderdysforie is dat de stoornis door een ander wordt vastgesteld, terwijl genderdysforie iets zegt over de eigen ervaring. Het is een belangrijke stap voorwaarts als we de eigen ervaring als uitgangspunt gaan nemen. Ik denk dat we dat met alle diagnoses in de DSM zouden moeten doen.

De hedendaagse praktijk in Australië

Days of our Lives speelt zich af in Australië, waar Garth Daniels op dit moment een verbeten strijd voert tegen gedwongen opsluiting en een behandeling die tot permanente hersenbeschadiging kan leiden: ECT. Zijn behandelaars zijn van mening dat Garth Daniels lijdt aan een therapieresistente psychiatrische aandoening. Daar bedoelen ze mee dat de ziekte die zij hebben vastgesteld niet reageert op de medicijnen die ze ervoor hebben voorgeschreven. Het interessante is, dat psychiaters toegeven dat bijvoorbeeld antipsychotische medicijnen op 25% van de patiënten geen effect hebben. Bij antidepressiva loopt dat op naar ruim 40%. Dat zou aanleiding moeten zijn om voorzichtiger met de medicijnen om te gaan; alle psychofarmaca hebben levensgevaarlijke bijwerkingen.

In de praktijk betekent het dat er zwaardere middelen worden ingezet, zoals elektroshock. Garth wordt (in zijn eigen beleving en die van zijn familie) bestraft voor onhandelbaar gedrag. De behandelaars van Garth zijn van mening dat ze deze barbaarse technieken terecht toepassen. Naar hun oordeel leidt gedwongen opsluiting en dwangbehandeling tot genezing. Ze hebben geprobeerd zijn familie in te schakelen om namens hem toestemming te geven voor ECT-behandeling en andere vormen van dwang. Dat is niet gelukt. De vader van Garth mag niet meer op de afdeling komen nadat hij zijn zoon ’s morgens iets te eten gaf zodat een geplande shock niet kon plaatsvinden.

“They kept saying to me: ‘Why don’t you just be a dad?’ – Well, I am being a dad.” Bernard Daniels via ABC-net

De VN-mensenrechtencommissie heeft een formeel verzoek ingediend om de ECT-behandeling van Garth Daniels te staken. Zij willen een onderzoek instellen om erachter te komen of de mensenrechten van Garth Daniels worden geschonden.

De rol van de familie bij dwang

Wat je ook uit de soapserie kon leren, is dat mensen makkelijk over te halen zijn om mee te werken aan psychiatrische behandelingen die ze instinctief verwerpen. Autoriteiten (dokters) vertellen de familie dat de patiënt ziek is en dat er radicale maatregelen nodig zijn om hem beter te maken. In de jaren 1950 was homoseksualiteit een ziekte. Nu geldt het voor aandoeningen als depressie (de voornaamste aanleiding voor ECT is wat men ‘therapieresistente depressie noemt’ – dat wil zeggen depressie die niet reageert op behandeling met zogenaamde antidepressiemedicijnen).

De rol van de naasten van een cliënt is van groot belang. Als zij zich verzetten, kan dwangbehandeling en gedwongen opname soms voorkomen worden. Ga dus af op de wensen van de patiënt, niet op de mening van de witte jas. Stop alle vormen van dwang in de psychiatrie. Dat is de enige manier waarop we een humane behandeling kunnen afdwingen.

Advertenties

4 gedachtes over “Het leven als een soap

  1. Oh daar ging iets mis, wat raar, die eerdere reactie mag je anders negeren want ik snap ook niet waarom die daar ineens dat andere acount heeft gebruikt en ik kan hem zelf volgens mij niet wijzigen, MAAR!!! Ik vind jou blogs altijd zo super interesant om te lezen!!!

    Like

  2. In de serie “Masters of Sex” (te zien op Netflix) zit een interessante verhaallijn van een homoseksuele man die een geheim homo-leven heeft naast huwelijk en carrière. Uit angst ontmaskerd te worden en zijn carrière kwijt te raken, en om zijn huwelijk te redden gaat de man naar de psychiater voor behandelingen (ect o.a.). De scènes maken goed duidelijk wat iemand ertoe beweegt om zelf dat soort behandelingen te ondergaan. Juist de omgeving wil niet dat hij die gevaarljke behandelingen ondergaat.

    Like

    1. Je noemt een interessant punt. Ik kan me wel voorstellen dat iemand onder die omstandigheden voor drastische maatregelen zou kiezen. In de praktijk denk ik echter dat het valse voorlichting over de effectiviteit en met name ook over de bijwerkingen van een behandeling is die mensen ertoe overhaalt om het te proberen. Zo lees je vaak dat depressie tot geheugenproblemen zou leiden en dat je je daartegen zou kunnen beschermen door ECT. Voor zover ik weet is er geen bewijs voor de werkzaamheid van aversietherapie, terwijl de naam al doet vermoeden hoe onprettig zo’n behandeling is.

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s