De ADHD-inquisitie

“Wij voeren een zorgvuldig proces,” zegt Bas van Hamburg, schooldirecteur, in de tweede uitzending van De Monitor over de ADHD-epidemie.

Dat klinkt als een Freudiaanse verspreking, want processen worden bij de rechter gevoerd en niet op school. Later in het gesprek zegt de directeur dat het “strafbaar is om relevante informatie achter te houden”. Hij doelt daarbij op ouders die hem niet uit eigen beweging vertellen welke medicijnen hun kind wel of niet slikt.

De directeur vindt het terecht dat zijn medewerkers (geen artsen!) advies geven over specifieke medicijnen om het gedrag van kinderen te reguleren. Ze doen dat op basis van hun praktijkervaring. “Het hangt van de deskundige af of die het ook wil voorschrijven”, maar op school is de beslissing al genomen. Ondertussen worden ouders onder druk gezet om mee te werken, op straffe van verwijzing naar het speciaal onderwijs.

Uit de uitzending blijkt, dat ouders steeds vaker met een boodschappenlijstje naar de huisarts worden gestuurd, zelfs als eerder onderzoek heeft uitgewezen dat het kind geen ADHD heeft.

“Baat het niet dan schaadt het niet,” zeggen ze.

Dat zien de echte deskundigen anders. Laura Batstra heeft ontslag genomen als behandelend psycholoog in een psychiatrische instelling omdat ze problemen had met het beleid om kinderen op de wachtlijst al medicijnen voor te schrijven. Zij beschrijft in haar boek dat ADHD geen neurbiologische stoornis is. De hersenen van kinderen met ADHD zijn niet aantoonbaar anders dan die van andere kinderen.Toch lijkt het erop dat de het individuele kind steeds vaker als oorzaak wordt gezien van de overvolle klassen, de stress bij leerkrachten en de toegenomen prestatiedruk.

Ritalin is geen onschuldig middel

“De gevolgen voor veiligheid en werkzaamheid op de lange termijn zijn onvolledig bekend.” (Farmacotherapeutisch Kompas)

Het is dus de vraag of ouders die hun kind tegen zulke medicijnen willen beschermen in het verdachtenbankje moeten worden gezet. Het medicijn wordt in verband gebracht met hartfalen, groeistoornissen, gebrek aan eetlust en slaapproblemen. Ook is het mogelijk dat het kind er manisch van wordt, wat een vervolgdiagnose ‘bipolaire stoornis’ kan opleveren.

Kinderen onder de twaalf mogen in Nederland niet zelf bepalen of zij medicijnen willen gebruiken. Tussen de twaalf en de zestien hebben ze een inbreng, maar beslissen de ouders mee. Pas vanaf hun zestiende mogen ze zelfstandig beslissen. De drang om ADHD-medicijnen te gebruiken legt dus een zware druk op ouders, die namens hun kind een afweging moeten maken over de voor- en nadelen van medicijngebruik. Het is niet passend dat scholen, gezinscoaches en anderen deze beslissing voor hen proberen te nemen.

Betere mensen?

 

De omvang van dit probleem overstijgt de school, overstijgt de diagnose ADHD. Het verwijst naar de huidige maatschappelijke omstandigheden en de veranderingen in het denken over ziekte en gezondheid.

“We moeten de toename van een diagnose als ADHD bezien in de context van het streven naar zelfverbetering van mensen.” Trudy Dehue

Trudy Dehue waarschuwt in haar boek Betere mensen voor de toegenomen prestatiedruk in het onderwijs en in de maatschappij.  [Link naar een lezing op Youtube.] Ze beschrijft het gebruik van stimulantia in het leger, waar ze volgens sommige onderzoekers het doorzettingsvermogen verhoogden, maar het oordeelsvermogen beperkten.

Wie heeft hier een probleem?

De Amerikaanse psychiater Peter Breggin is al sinds de jaren ’70 van de vorige eeuw kritisch over medicijngebruik bij psychiatrische ziektebeelden. Hij vraagt aandacht voor een heel belangrijk aspect van de ADHD-discussie: de context.

“When a small child, perhaps five or six years old, is persistently disrespectful or angry, there is always a stressor in that child’s life -something over which the child has little or no control.”

Als we het kind als het probleem beschouwen, verdwijnen de omstandigheden, thuis en in de klas, naar de achtergrond. De vraag of schoolklassen van 32 kinderen aanvaardbaar zijn, hoeft dan niet te worden beantwoord. Storend gedrag van kinderen kan bovendien wijzen op persoonlijke problemen die voortkomen uit de sociale omstandigheden. Als we dat gedrag tot symptoom van een hersenziekte maken, blijft de oorzaak buiten beeld. Behandeling met medicijnen is in zulke gevallen een gevaarlijke vorm van symptoombestrijding.

Advertenties

3 gedachtes over “De ADHD-inquisitie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s