soteria

Het is een oud idee dat niet wil sterven. De Amerikaanse psychiater Loren Mosher bedacht in de jaren ’70 van de vorige eeuw dat er een toevluchtsoord zou moeten zijn voor mensen met een psychose. Een plek waar ze niet zouden worden gediagnosticeerd en behandeld maar geaccepteerd.

“De niet-professionele staf streefde ernaar een huiselijke, veilige, warme, ondersteunende, ongehaaste, tolerante en niet-opdringerige sociale omgeving te verzorgen.”

(Uit: Soteria, Loren Mosher, Xlibris Corporation 2004)

Precies het tegenovergestelde van de omstandigheden op een crisisafdeling in de psychiatrie, waar het biologisch enthousiasme haar twijfels dagelijks overschreeuwt. Er zijn nog steeds psychiaters die mensen met ‘aanleg voor psychose’ zo vroeg mogelijk willen diagnosticeren om ze levenslang van medicijnen te voorzien. Een chronische psychiatrische aandoening is voor de meeste mensen een permanente stoorzender. Je kunt minder dan je wilt. Het etiket en de bijwerkingen van de medicijnen maken het alleen maar erger.

Soteria was een succesvol alternatief. In het huis woonden gemiddeld zes cliënten met evenveel stafleden. De kosten waren niet hoger dan die van opname in een staatskliniek en veel cliënten gingen vanuit het huis weer werken of studeren. Terwijl ik het boek las vroeg ik me af hoeveel het contact met onbevooroordeelde leeftijdgenoten bijdroeg aan de positieve ervaringen met Soteria. Het isolement van mensen met de diagnose schizofrenie is vaak verschrikkelijk. Soteria bood alle mogelijkheden om weer voorzichtig contact te leggen met de omgeving. Bewoners en stafleden kookten, wandelden en picknickten samen, maar meedoen was niet verplicht. Misschien waren er daarom minder gebroken ruiten dan je zou verwachten.

Ook stafleden vonden Soteria een prettige werkplek:

“Ik voelde me alsof ik geen enkele patiënt in het ziekenhuis echt kende. In Soteria was juist het omgekeerde waar: het was vrijwel onmogelijk om mensen die er langer dan twee of drie weken verbleven niet te kennen, vanwege de manier waarop je met elkaar omging.” (Soteria, Loren Mosher)

Je vraagt je af waarom er in je eigen stad of dorp niet zo’n plek is. Voor mensen met een psychose, een depressie of zelfmoordneigingen zou het een prima alternatief zijn. Ik kan die vraag niet beantwoorden, maar ik weet wel dat het project in financiële moeilijkheden kwam omdat het niet in de modellen van de verzekeraars paste. Soteria is in feite geen gezondheidszorg. Het is een vorm van samenleven. En het is tijd voor een nieuw experiment.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s